29 Aralık 2012 Cumartesi

İsa ne zaman doğmuş?

Biri yazmış, "su miladi takvim ve Isa'nin dogum tarihi konusunda bizi aydinlatir misiniz?Tam olarak hangi tarihte dogmus ve buna gore 1 ocak'in yilbasi olmasi dogru bir hesaplama midir?" diye sormuş.

Cevap yazdım:


İsa'nın, bırak hangi gün, hangi yıl doğduğu belli değildir. İsa'ya ilişkin en erken yazılı bilgiler, MS 60-70 yıllarına aittir.

25 Aralık Roma takviminde kış gündönümüdür. Roma takvimi hakiki takvime göre yaklaşık 120 yılda bir gün kaydığı için, bu tarihten hareketle Roma takviminin ne zaman tesis edildiği hesaplanabilir. Miş.

Gündönümü, altı ay boyunca devamlı azalan güneşin geri gelmeye başladığı gündür. Bu nedenle, Roma imparatorluğunda bir ara pek popüler olan Mithra dininde, tanrı Mithra-Güneş'in de yeniden doğuş bayramı olarak kutlanmıştır. 4. yy ortalarına doğru İsa'nın doğum günü olarak benimsenmiştir. Malaki Peygamber 4:2'de Mesih "Adaletin Güneşi" diye adlandırıldığı için, İsa ile Mithra'nın birleştirilmesinde bir sakınca olmadığı kanaatine varılmıştır.

Doğu Hıristiyanlarının birçoğu, zındıklık saydıkları bu görüşe karşı çıkmıştır. Tepki olarak, İsa'nın Ürdün Nehrinde vaftiz edilişi yortusu sayılan 6 Ocak'ı İsa'nın hakiki doğum günü kabul etmişlerdir.

Halen kullandığımız Roma takviminde yılbaşı 1 Mart idi. (O yüzden dokuzuncu ayın adı September [yedinci ay], onuncusu October [sekiz], onbirincisi November [dokuz], onikincisi December [on] olur.)

Tam olarak bilinmeyen nedenlerle Julius Caesar'ın takvim reformundan bir süre önce, belki MÖ 2. yy'da, yılbaşı 1 Ocak'a alındı. İsa'yla veya Hıristiyanlıkla alakası olmayan bir tarihtir.

Türkiye'de 1 Ocak'ın "noel ağacı ve noel baba" ile kutlanması, çağdaş Türk burjuvazisinin Batı karşısındaki ikircikli tavrının şahane bir simgesidir.

*
[Not: Dikkat ederseniz son cümlede Türk burjuvazisinin Batıya özenmesi eleştirilmemiş. Başka şey eleştirilmiş.]

4 yorum:

  1. Tam olarak bilinmeyen nedenlerle Julius Caesar'ın takvim reformundan bir süre önce, belki MÖ 2. yy'da, yılbaşı 1 Ocak'a alındı. İsa'yla veya Hıristiyanlıkla alakası olmayan bir tarihtir.

    Bu söylediğini sofu Müslümanlara kabul ettirmek epey zor bir iştir. Ne de olsa adamlar yıllardan beri Yeni Yılın Hristiyanlıkla alakalı olduğu fikrine inandırılmışlar (Noelle Yeni Yılın günlerinin yakınlığından dolayı kısmen de olsa karıştırılmasının bir sonucu).

    Türkiye'de 1 Ocak'ın "noel ağacı ve noel baba" ile kutlanması, çağdaş Türk burjuvazisinin Batı karşısındaki ikircikli tavrının şahane bir simgesidir.

    Bunlara bir de Batıda Noel geleneği olan hindi yemenin modern Türkiye'de Yeni Yılda icra edilmesini ekleyebiliriz (bütün bunlar da yine Noelle Yeni Yılın karıştırılmasının bir ürünü).

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Noel'de hindi yeme geleneği de yok. Hindi yeme geleneği ABD'ye özgü, dini motif taşımayan, her kasım ayının 4. perşembesi kutlanan (thanksgiving day) şükran günü'ne ait. Üstelik Şükran günü yemeğinde başlangıcı olan 1621 yılından itibaren yaklaşık 250 yıl boyunca hindi yeme geleneği de yok. Yemeğe hindi'yi sokarak geleneği başlatan ise 19. yüzyılın ünlü yemek yazarı Sarah Josepha Hale.

      Sil
    2. Noelde hindi yeme de, Şükran Gününde hindi yeme de Batıda yakın yüzyıllarda ihdas edilmiş ve yaygınlaşmaları da epey zaman almış olan uygulamalar. Ama artık Batıda gelenek olmuşlar.

      Sil
  2. Bizden başka ülkelerde yılbaşı, noel baba ve çam ağacıyla kutlanmıyor mu?

    "İkircikli" değil de "öykünmeci" demeliydiniz.

    YanıtlaSil