27 Mart 2017 Pazartesi

Eskilerden bir yaprak

Eski kağıtları aktarırken elime geçti, üç yıl önce bir arkadaş Ermeniler hakkında bir ders kitabı yazmamı teklif etmiş, ben de “hıı” deyip taslak göndermişim, sonra büsbütün aklımdan çıkmış. Paylaşayım o taslağı, belki başkasının ilgisini çeker.

Buyur 22 bölümlük taslak. Her bölüm 15-20 sayfa. Her bölüme bir ila üç kutu, sol sayfa, kapsül bilgiler için.

1. Dil. Tanımlayıcı unsur #1. Köken, alfabe, lehçeler. Çok kısaca klasik devir edebiyatı. Kutu: Alfabe. Kutu: Doğu-Batı Ermenicesi. 

2. Din. Tanımlayıcı unsur #2. Aziz Grigor, Halkedon, mezhep. Manastır sistemi. Kilise yapısı. Kutu: Katolik ve Protestan Ermeniler.
3. Kadim tarih. Kökenler. Urartu. Eski krallık. Orta krallık. Kutu: Urartular Ermeni mi? Kutu: yerel hanedanlar.

4. Türklerle karşılaşma. Malazgirt. Bizans. Kilikya. Kutu: Rumkale ve Anavarza.

5. Osmanlı düzeni. Huzur ve barış mı? Milleti Sadıka mı? Anadolu nasıl Türkleşti. Kutu: Hemşin. Kutu: Hizan.

6. Osmanlı reformu. Amiralar. 1860 Nizamnamesi. Islahat Fermanı. 

7. Ermeni rönesansı. Fikir akımları. Basın. Eğitim reformu. Kutu: Mıkhitar Appa. Kutu: Balyan Ailesi. Kutu: Devletin Ermenileri, Odyan, Mihran Ef.

8. Anadolu’nun Ermenileri. Nüfus. Yerleşim merkezleri. Sosyal yapı. Güvenlik, vergi. Okullar. Bol foto. Kutu: Khrimyan.

9. Dış mihraklar. Berlin Konferansı. Rus Ermenistanı. Reform Projeleri. Kutu: Gladstone.

10. Devrimciler. Devrimci örgütlerin doğuşu. Zeytun, Sason. Kutu: 6 devrimci portresi.

11. Türk krizi. Türkçülük. İ-T. Meşrutiyet. Adana olayları. Balkan harbi. Kutu: Türkçü literatürde “nihai çözüm” önerileri.

12. 1915’te ne oldu? Tehcir süreci. Sayılar. Suriye’deki durum. Kutu: Soykırım anlatıları.

13. Kırımın ekonomik boyutu. Emval-i metruke. Milli Mücadele’deki rolü. Cumhuriyet’e kalan.

14. Soykırım tartışması. Lemkin. 1965’te konunun hortlaması. Kenan Evren, Coşkun Kırca, Halaçoğlu. Türk tezleri. Tazminat.

15. Cumhuriyetin politikası. Varlık Vergisi. 6-7 Eylül. Vakıflar meselesi. Yıldırma politikaları. Kenan Evren. Özal.

16. Anadolu’da maddi miras. Kiliseler, harabeler. Okullar. Köyler. Define avcılığı. Yer adları.

17. Günümüzde Türkiye Ermenileri. Sosyolojik veriler. Göç. Patrikhane. Hukuki statü. Kutu: Kınalıada. Kutu: Vakıflı.

18. Ermeni’den dönenler. Gizli Ermeniler. Geçmişi unutanlar. Kutu: Fethiye Çetin.

19. Ermeniler ve Türkçe. 18. yy’da Ermenilerin çoğu Türkofon. Ermeni soyadları. Dilciler. Ermenice harfli Türkçe matbuat.

20. Ermenistan. Rusya’nın yarattığı ülke. Günümüzdeki durumu. Türkiye ilişkileri. Kutu: Dağlık Karabağ. 

21. Dünyaya yayılanlar. Diaspora. Sayılar. Sosyal yapı. Siyasi eğilimler. Türkiye’ye bakış.
Günümüzde Ermeni sanatı. Edebiyat. Müzik. Sinema. Resim. Kutu: Egoyan, Ararat. 

22. Hrant Dink ve Yarına bakış. Tıraş da lazım. Tıraşsız olmaz.

6 yorum:

  1. Kallavi bir eser olacakmis. Umarim bir gun mumkun olur yazmaniz.

    Bu taslaga yaklasan mevcut bir eser onerecek olsaniz ne onerirdiniz?

    Selamlar...

    YanıtlaSil
  2. Bence insanların Anadili Türkçe olmuşsa, artık Türk demekte bir sıkıntı yok. (Tercih tabi) Fakat bireysel açıdan, kendimi gizli Rum veya başka bir şey olarak görmüyorum. Çünkü Anadolu'daki Rumlar da, Türkleşmeyle benzer bir şekilde, Helenizasyon döneminde değişime uğramışlar. Fakat ilerde çocuğum olursa, derim ki; senin ataların Trojanlerdi. Yerlisi olduğumuz bölgeye en yakın, tarihte iz bırakmış en eski medeniyetlerden birisi o. Trojan'ler de Yunanlıların iddia ettikleri gibi, Yunan falan değiller (Günümüzde kaybolmuş dillerden birisini konuşuyorlar ve Hititlere daha yakınlar.) Yunanlıların ota boka Yunan demesi, Kızılderililer Türk’tü diyenlerle benzer bir ideolojik bakış açısı.

    Fethiye Çetin'in anadili Ermeniceymiş, o istisna tabi fakat; Eğer "Gizli" kelimesi, etniklerin başına konmaya başlarsa, gizli olmayan zor buluruz bizim ülkede. Fakat böyle bir kitabın okullarda okutulması iyi olur. Anadolu'nun yerlisi olarak, anadilini ve kültürünü korumuş, etnik gruplardan birisi Ermeniler. (Kürtler Anadolu'lu değiller. Ayrımcılık olarak söylemiyorum. Anadolu’nun sınırları belli sonuçta.)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Doğru yazmışsınız ancak Kürtler gibi Ermeniler de Anadolulu "değildir". Anadolu şurasıdır

      => https://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu#/media/File:AnatolieLimits.jpg

      Tarihî Ermeni bölgeleri Anadolu'nun dışında (doğusunda) bulunur.

      Sil
    2. 10. madde yanlış olmuş. İttihad ve Terakki Türkçü değil İslamcıdır. Bu yanlış çok sık yapılıyor, İslamcılara Türkçü deniyor. Örneğin Ülkücüler, bal gibi İslamcıdırlar, attıkları sloganlar bile Arapça olan adamlar Türkçü müdür?

      Ülkemizde Türkçülük hiç bilinmiyoor ne yazık ki. Türkçü olabilmek için "ilk şart" Arap dinine mensup "olmamak"tır, ille bir dine inanacaksan "Tengrici" (Tanrıcı) olabilirsin (benim gibi). Önce Türkçülüğün ne olduğunu öğrenin sonra yorum yapın...

      Sil
  3. cok ilgi cekici, anlatilan masallarin gerceklerini ogrenebilecegiz ve sonunda bir perspektife oturtabilecegiz gibi bir his yaratiyor basliklari bile. keske boyle bir kitap yayinlansa.

    YanıtlaSil
  4. Taslağa nasıl ulaşacağız. Sayfada linkler mi var? Yardımcı olabilir misiniz?

    YanıtlaSil