20 Ocak 2017 Cuma

Libya'dan Adıyaman'a





Bundan on on iki sene önce okumuştum Septimius Severus’un biyografisini. MS200 yılı civarında Roma İmparatoru. Aklımda neler kalmış?

1-  Libya’da doğmuş. Leptis Magna’lı, bugünkü Sirte yakını yanılmıyorsam. Anadili Fenikece, yani Süryanice ve İbraniceye benzer bir dil. Arapçaya da çok uzak değil.

2- Ama doğuştan emperyal elitin parçası. Babası Latince eser sahibi, senatör filan. Roma’da evleri var.

3- Libya’da o tarihte sadece şehirlerde Fenikece konuşulurmuş. Hinterlantta Libyalılar diye ayrı bir millet var, barbar sayılıyorlar, dilleri ayrı.

4- Bir süre Suriye valiliği yapmış. Oradayken Humus şeyhinin kızı ile evlenmiş. Oğulları Caracalla ve Geta yarı Fenikeli yarı Arap ya da Arabımsı ─ Nabatiler ne kadar Arap sayılabilir, tartışılan bir mevzu.

Kâhta’daki Cendere Köprüsü’nü bilirsin. Dört köşesinde ailenin dört ferdinin kabartma heykelleri varmış. Üçü halen durur. Carcalla kardeşi Geta’yı öldürtünce onunki kırılmış olabilir diyorlar.

Zeyneb adı ile Nabatilerde görülüyor. Latincesi Zenobia.



2 yorum:

  1. Nabatiler ne kadar Arap sayılabilir, tartışılan bir mevzu.

    Nebatiler üzerine okuduklarımdan yola çıkarak diyebilirim ki, Nebatiler hakikaten de Araptı, ama Arapça o devirlerde henüz yazılı bir dil olmadığından yazı dili olarak Aramcayı tercih ettiler. Edom ve Necef topraklarına yayıldıklarında Aramca anadilli halklar da hakimiyetlerine girdi ve zamanla onlarla da karıştılar, ama onlar olmadan da muhtemelen yazılı dilleri Aramca olacaktı, zira o devirde bütün Sami coğrafyasında Aramca hakim yazılı dil haline gelmişti ve Arapçanın hiçbir yazılı dil geçmişi bile yoktu.

    YanıtlaSil
  2. Ölüp ölmediği meçhul eski acilci mihraç ural da blog tarzi yazılarında ufaktan biz fenikelileriz. Binlerce yildir yıldır bu coğrafyadayız demeye başlamıştı. Araplığı inkar gibi bir trend başlayabilir ortadoğuda sanki.

    YanıtlaSil