12 Nisan 2017 Çarşamba

Milli tarihi delik deşik edenler - 2

Palermo’daki sarayı bir süre Avrupa’nın sanat ve kültür odağı olmuş; şiirde, müzikte, egzotik ve lüks ürünlerde çağın trendlerini belirlemiş.


Alman imparatoru Konrad IV, Hohenstaufen’ların sonuncusu, papaya savaş açan 2. Friedrich’in oğlu, Haçlı seferlerinde Silifke yakınlarında bir yerde derede boğulan Friedrich Barbarossa’nın torununun oğlu. Tarihleri yanılmıyorsam 1220’lerden 1250’lere; internetim yok, ezbere yazıyorum. Almanya’dan kovulduğunda, büyükanne tarafından mirasçısı olduğu Sicilya adasında hüküm sürmüş. Palermo’daki sarayı bir süre Avrupa’nın sanat ve kültür odağı olmuş; şiirde, müzikte, egzotik ve lüks ürünlerde çağın trendlerini belirlemiş. Mesela Rönesans-öncesi devirde Avrupa şiirinin rotasını çizen Katalan ve Provansal (Güney Fransa’lı) saz şairleri yola buradan çıkmışlar. Avrupa müziğinin temel enstrümanları – ud > lauta, kemanın atası olan viol – ilk burada duyulmuş. Avrupa dillerine giren dört yüze yakın Arapça kelimenin büyük bir bölümü de bu yıllarda Sicilya’dan yayılmış. Çoğu lüks tüketime ve ticari eşyaya ilişkin terimler, zümrüt, topaz, pahalı kumaş türleri, egzotik kimyasal maddeler, narenc > orange, limon vb.

Adanın Araplardan alınması iki yüz yıla yaklaştığı halde, o tarihte Sicilya’da halâ bir Müslüman Arap nüfus var. Konrad onlarla yakınlık kurmuş. Şiir ve risale yazacak kadar Arapça öğrenmiş, ya da en azından öğrendiğini ileri sürmüş. Arap cellabiyesiyle ressamlara poz vermiş.

Ortaçağın en önemli coğrafyacılarından biri sayılan el-idrisî vardır, Miftahül Buldan (“Ülkelerin Anahtarı”) yazarı. Benim IndexAnatolicus çalışması sırasında yararlanmıştım, 13. yy Anadolu yer adları konusunda nadir kaynaklardan biridir. Sonradan fark ettim ki neymiş? İdrisî kitabı Konrad’ın siparişi üzerine yazmış, ona ithaf etmiş.

x

Konrad’dan sonra Alman imparatorluğu dağıldı. Yirmi yıla yakın bir fetret devri yaşandı. Almanya’nın güneybatı ucunda uyduruk bir mülkün sahibi olan Habsburg’lar o hengâmede palazlandılar, Avusturya’yı ele geçirdiler. Ama o ayrı hikâye, başka zaman.


2 yorum:

  1. Sicilya'dan Normanların evvel Arapların ilk fetheden Bizans'ın meşhur Yorgi Manyakis'dir aslında. Kendisi bir müddet İtalya Katepano'su da olmuş ve Ermeni asıllı olduğu söylenir. Araplardan 1031'de Urfa'yı(Edessa), 1038'de de Sicilya adasının doğusunu fethetmiştir. Emrinde, Guillaume de Hauteville liderliğinde paralı Normanların askerleriyle Syracusa ve Catania Emirliği'ni ele geçirmiştir. Guillaume de Hauteville bu saldırıda Emir'i bizzat öldürdüğü için Demirkol lakabını almıştır. Gerçi Araplar sonradan kaybettikleri yerleri geri almışlardır fakat bu hadisenin Normanların daha sonra Sicilya'dan Araplardan almaya cesaretlendirdiği rivayet edilir. General Manyakis'dir bu seferde, Salerno'lu Lombard asıllı Yunan asilzade lider Arntuinos'u herkesin önünde azarlayıp küçük düşürdüğü için Arntuinos isyan çıkarmış, kendisi her ne kadar sonra tekrar Bizans'a biat etse de, Normanlar artık isyandan vazgeçmeyip uzun yıllar boyu Bizans'la savaşarak en nihayet 16 Nisan 1071'de, yani Malazgirt Savaşı'ndan 4 ay önce, Bari şehrini de alarak Bizans'ı İtalya'daki çıkarmışlar ve ardından Araplardan Sicilya'dan da alarak Güney İtalya'daki Norman hükümdarlığını kurmuşlardır.

    YanıtlaSil
  2. Hocam gelen Türkî anâsır içinde bilâ-şüphe İranîgil tayfalar da vardı. Mongol mezaliminden kaçıp Anadolu'ya aktılar.Nasıl ki Anadoluya istilâ ile gelen Ermeniler Urartuların çöküş döneminde onların bir zamanlar hâkim olukları yerleri ele geçirdilerse ve Urartular/Haldililer sonra Ermenileşip günümüz Ermeni etnojeni içinde müspet yol tuttularsa Türkler içinde de olmuştur. Acaba Ermeni milletinin "Gâvur/Kâfir" mânâsında kullandığı "Daçig-Taçik" Taciklerden alınma bir etnonim aktarması olabilir mi ? En basitinden Mevlâna dahi etnik bir Tacik idi ????

    Ya da merak ederim ben etnik bir Lazım. Anadolu'nun en eskisi biziz. En eski yerli toponim olan Ogena bile bunu kanıtlar. Ermeniler Lazlara "Cani-Coni" derler biz Lazlar da Hemşin+Ermenilere "Sumexi" deriz bunlar menşece nereye aittir ? Ha keza Ermeniler niye Gürcülere "Virk" der ?

    YanıtlaSil